02xxxxxxx xxxxxxxx@gmail.com

การขูดหินปูน

การขูดหินปูน                                                                                                                    เพื่อกำจัดคราบจุลินทรีย์ให้เหงือกและฟันสุขภาพดี

การขูดหินปูน เพื่อขจัดคราบฟันหรือหินปูน (MEDICAL Link) เป็นอีกหนึ่งการแก้ไขปัญหาทันตกรรมในช่องปาก ซึ่งการมีหิน ปูนหรือหินน้ำลาย ก็คือ แผ่นคราบจุลินทรีย์ที่เป็นการแข็งตัว เพราะมีธาตุแคลเซียมจากน้ำลายเข้าไปตกตะกอน ทำให้แผ่นคราบจุลินทรีย์ กลายเป็นคราบสีขาวขุ่นนิ่ม ซึ่งจะประกอบด้วยเชื้อโรคที่ติดอยู่บนตัวฟัน แม้ว่าจะบ้วนน้ำก็ไม่สามารถทำให้หลุดลอกออกได้

shutterstock_421291774

กำจัดด้วยการขูดหินปูนเมื่อเกิดคราบจุลินทรีย์ เหตุที่ต้องขูดหินปูนก็เพราะว่าการเกิดของคราบจุลินทรีย์ จะเริ่มต้นหลังจากที่แปรงฟันแล้วเพียง 2-3 นาที เพราะจะมีเมือกใสของน้ำลายมาเกาะที่ตัวฟัน จาก นั้นเชื้อโรคที่มีอยู่มากในปากจะมาเกาะทับถมกันมาก ๆ ส่งผลทำให้เกิดเป็นคราบจุลินทรีย์ได้ ซึ่งคราบเหล่านี้อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคฟันผุและโรคปริทันต์ได้ เมื่อรับประทานอาหารเข้าไป คราบจุลินทรีย์จะใช้น้ำตาลจากอาหารสร้างกรดและสารพิษ โดยกรดจะทำลายเคลือบฟันซึ่งส่งผลทำให้ฟันผุ และสารพิษจะทำให้เหงือกอักเสบ และเกิดโรคปริทันต์ หากไม่กำจัดคราบจุลินทรีย์โดยการทำความสะอาดฟันและเหงือกถูกวิธีทุกวัน จะทำให้คราบเพิ่มมากขึ้น และทำอันตรายต่อฟันและเหงือกอีกด้วย ซึ่งจะพบคราบจุลินทรีย์มาก โดยเฉพาะที่คอฟัน หรือบริเวณขอบเหงือกและซอกฟัน สามารถใช้สีย้อมให้เห็นคราบได้อย่างชัดเจน แต่ในรายที่คราบหนามาก ๆ สามารถเห็นได้ และรู้สึกได้เมื่อใช้ลิ้นสัมผัสไปตามฟัน

ความจำเป็นในการขูดหินปูน การที่จะขูดหินปูนให้หมดจริง ๆ อาจจะต้องใช้เวลาพอสมควร และอาจจะต้องนัดครั้งละ 30-45 นาที เป็น 4 ครั้ง หรือมากกว่านั้นขึ้นอยู่กับความมากน้อยของหินปูน และความลึกของร่องลึกปริทันต์ และความแข็งของหินปูน เพราะบนพื้นผิวหินน้ำลาย จะมีคราบจุลินทรีย์ในการปกคลุมหินน้ำลายที่โผล่พ้นจากขอบเหงือก ซึ่งจะทำให้สามารถมองเห็นได้ แต่ในส่วนที่อยู่ใต้เหงือกอาจจะทำให้มองไม่เห็น เมื่อหินปูนหรือคราบจุลินทรีย์ที่ยึดติดอยู่บนหินปูนใต้เหงือก คุณไม่สามารถกำจัดออกได้โดยวิธีการทำความสะอาดฟันด้วยตัวเองแล้ว จะต้องอาศัยทันตแพทย์ช่วยกำจัดหินปูนให้ ทันตแพทย์จะขูดหินปูนออกทั้งเหนือเหงือกและใต้เหงือก จากนั้นทำรากฟันให้เรียบ โดยปราศจากสารพิษเพื่อให้เหงือกยึดแน่น รอบๆ ตัวฟันเหมือนเดิม

โรคปริทันต์เกี่ยวข้องกับการขูดหินปูนอย่างไร หลังจากขูดหินปูนประมาณ 4-6 อาทิตย์ ทันตแพทย์จะประเมินผลดูว่าผู้ป่วยหายจากโรคปริทันต์หรือไม่ ดูลักษณะเหงือกว่ากลับสู่สภาพเดิมหรือยัง และมีเลือดออกเวลาแปรงฟันบ่อยแค่ไหน มากแค่ไหน และเมื่อใช้เครื่องมือวัดร่องลึกปริทันต์ว่าตื้นขึ้นหรือว่ากลับเข้าสู่ภาวะปกติหรือไม่ หากยังมีความลึกของร่องลึกปริทันต์อยู่ ทันตแพทย์จะทำการพิจารณาว่าควรจะทำการผ่าตัดหรือไม่ แต่ก็ต้องขึ้นอยู่กับการร่วมมือของผู้ป่วยในการทำความสะอาดด้วย แม้ว่าเหงือกจะกลับคืนสู่สภาวะปกติแล้ว แต่หากถ้าผู้ป่วยละเลยไม่ทำความสะอาดอย่างวิธีหรือถูกต้องและสม่ำเสมอ ก็อาจจะทำให้กลับมาเป็นโรคปริทันต์ได้อีก

เริ่มขูดหินปูนได้ตั้งแต่วัยใด ผู้ที่มีปัญหาเรื่องคราบจุลินทรีย์ สามารถทำการขูดหินปูนได้ทุกวัย แม้กระทั่งในวัยเด็กที่มีฟันน้ำนมขึ้นแล้ว ไปถึงจนกระทั่งผู้สูงอายุ ในระยะแรก ๆ หลังการขูดหินปูนนั้น คุณควรกลับมาให้ทันตแพทย์ตรวจและทำความสะอาดภายใน 2-3 เดือน หากผู้ป่วยสามารถทำความสะอาดได้ดี ไม่มีเหงือกอักเสบ หรือไม่มีร่องลึกปริทันต์ ทันตแพทย์จะนัดผู้ป่วยมาตรวจและขูดหินปูนภายใน 5-6 เดือน ซึ่งทุกครั้งจะดูความร่วมมือของผู้มารับบริการ และทันตแพทย์จะทบทวนวิธีการทำความสะอาดฟันและ

shutterstock_59108173

เหงือกด้วย แต่หลายคนยังคงมีคำถามคาใจอยู่ว่าการขูดหินปูนบ่อย ๆ จะมีผลกระทบต่อฟันหรือไม่ ซึ่งในบางครั้งการขูดหินปูนจะทำให้เกิดอาการเสียวฟันได้ ภายหลังการขูดหินปูนอาจมีการเจ็บเหงือกบางครั้ง แต่การดูแลรักษาความสะอาดที่ถูกต้อง จะทำให้อาการดังกล่าวหายไป และหากไม่ขูดหินปูนจะเกิดผลเสียคือ อาจทำให้เกิดโรคปริทันต์ ซึ่งอาจมีอาการเลือดออกขณะแปรงฟัน เหงือกบวมแดง และมีกลิ่นปาก หรือเหงือกร่นมีหนองออกจากร่องเหงือก ฟันโยก หรือ ฟันเคลื่อนออกจากกัน ซึ่งผู้ป่วยที่มีเลือดหยุดยากจะต้องรีบทำการปรึกษาแพทย์ เพื่อแพทย์จะได้ให้คำปรึกษาและวางแผนการรักษาร่วมกับทันตแพทย์ ซึ่งอาจจะต้องหยุดยาที่ทำให้เลือดแข็งตัวช้า หรือหากเป็นผู้ที่มีเลือดหรือมีความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด อาจต้องให้เลือดหรือสารทดแทนก่อนทำการขูดหินปูน เพื่อป้องกันปัญหาแทรกซ้อน หรือเลือดไหลไม่หยุด

การขูดหินปูนเพื่อป้องกันก่อนที่จะเกิดคราบ หากไม่ต้องการให้ฟันมีคราบพลัค หรือคราบหินปูน ก็จะต้องหมั่นทำความสะอาดฟัน ด้วยการแปรงฟันให้ถูกวิธี การทำความสะอาดซอกฟัน รวมถึงการนวดเหงือก ซึ่งมีหลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการใช้เส้นใยขัดฟัน (flossing) แปรงระหว่างซอกฟัน (proximal brush) ปุ่มนวดเหงือก (rubber tip) หรือผ้ากอซ (gauze strip) และไม้กระตุ้นเหงือก ส่วนการที่จะเลือกใช้อุปกรณ์ตัวใดมาจัดการนั้น ขึ้นอยู่กับการพิจารณาและคำแนะนำของทันตแพทย์ หากทำอย่างถูกวิธีก็จะทำให้ไม่ต้องขูดหินปูนก็ได้

หากคุณดูแลฟันดี ๆ ก็อาจไม่ต้องขูดหินปูนบ่อย สามารถทำได้โดยการกำจัดคราบจุลินทรีย์ที่อยู่ในช่องปากด้วยการแปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ตอนเช้าและก่อนนอน หากไม่สามารถทำได้ให้บ้วนน้ำแรง ๆ 2-3 ครั้ง หลังอาหาร หมั่นทำความสะอาดซอกฟัน อย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง และควรหลีกเลี่ยงอาหารหวาน ๆ หากทำได้จะได้ไม่ต้องไปขูดหินปูนบ่อยๆ ที่สำคัญหมั่นพบทันตแพทย์อย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง